Inteligentne miasto dla pieszych: Przyszłość urbanizacji według prof. Szołtyska

Smart city dla pieszych? Rozważania o przyszłości inteligentnych miast

W dyskusji o inteligentnych miastach często pomija się perspektywę pieszego. Czy smart city to tylko zaawansowane technologie i cyfrowe rozwiązania, czy może przede wszystkim miasto przyjazne mieszkańcom, niezależnie od preferowanego środka transportu? O tym, czym tak naprawdę jest inteligentne miasto i jak pogodzić nowoczesność z ludzkimi potrzebami, rozmawiamy z prof. Jackiem Szołtyskiem, kierownikiem Katedry Logistyki Społecznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Analiza definicji Smart City

Czym jest inteligentne miasto? Dwa nurty definicji

Pojęcie inteligentnego miasta, choć coraz powszechniejsze, wciąż pozostaje niejednoznaczne. Profesor Szołtysek zwraca uwagę na dwa główne podejścia do definiowania smart city.

Nurt Kontemplacyjny

Definicja
Postrzega miasto jako naturalnie inteligentną kombinację przestrzeni i ludzi, którzy ją zamieszkują i kształtują. W tym ujęciu, miasto od zawsze jest „smart” w pewnym sensie.
Charakterystyka
Akcentuje spontaniczność i organiczny rozwój miejskiej inteligencji.

Nurt Technologiczny

Definicja
Współczesne podejście, które łączy inteligencję miasta z postępem technologicznym, Internetem Rzeczy i dostępnymi innowacjami.
Charakterystyka
Podkreśla rolę systemów IT, danych i mierzalnych wskaźników.

Współczesność skłania nas ku nurtowi technologicznemu, gdzie łatwiej o dynamiczny rozwój „inteligencji” miasta dzięki wsparciu informatycznemu. Miasto staje się „smart”, gdy technologie są powiązane i rozwijane, a doświadczenia życiowe przekładane na mierzalne wskaźniki i wnioski. Inteligentne miasto to również miasto, którego władze potrafią dokonywać wyborów i proaktywnie planować, zamiast reagować na problemy.

Porównanie nurtów definicyjnych Źródło: Opracowanie własne na podstawie wypowiedzi prof. Szołtyska
Nurt Kluczowe aspekty Dominująca perspektywa
Kontemplacyjny Naturalna inteligencja, organiczny rozwój, ludzie i przestrzeń Historyczna i społeczna
Technologiczny Technologie IT, IoT, dane i wskaźniki, innowacje Współczesna i przyszłościowa

Technologia vs. Człowiek w Smart City

Technologia kontra człowiek: Najistotniejszy czynnik smart city

Pytanie o najistotniejszy czynnik w budowaniu inteligentnego miasta prowadzi do dylematu między dwoma wspomnianymi podejściami. Czy to technologia, czy kapitał ludzki jest kluczowy?

Jeżeli uznamy prymat technologii, to kluczowe stają się systemy informatyczne, Internet Rzeczy oraz kompetencje w zakresie ich wykorzystania. Jednak, jak zauważa profesor Szołtysek, ten obraz jest uproszczony i niesie pewne niepokoje. Urządzenia nie tylko gromadzą i przetwarzają informacje, ale coraz częściej „rozmawiają” ze sobą i podejmują działania autonomicznie, czasem bez naszej wiedzy. Uwaga: Warto podkreślić, że automatyzacja decyzji budzi uzasadnione obawy o kontrolę nad technologią.

Kluczowe w rozwoju smart city jest zachowanie balansu między postępem technologicznym a potrzebami mieszkańców. Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której technologia staje się celem samym w sobie.”

Prof. Jacek Szołtysek, wywiad dla CXO.pl

Ryzyko inwigilacji w Smart City

Inwigilacja w smart city: Ciemna strona technologii?

Rozwój technologii w miastach wiąże się z rozbudową systemów monitoringu i zbierania danych. Kamery, mikrofony, systemy kontroli dostępu, dane z kart miejskich i płatniczych – wszystko to generuje ogromne ilości informacji o mieszkańcach.

Choć te systemy mają służyć poprawie bezpieczeństwa i porządku, istnieje ryzyko, że miasta staną się przestrzenią kontroli i inwigilacji, ograniczając wolność obywateli. Profesor Szołtysek przestrzega przed pesymistyczną wizją miasta, które nas kontroluje. Pamiętajmy: Transparentność systemów i ochrona danych są kluczowe dla zachowania zaufania mieszkańców.

Kapitał Ludzki – Fundament Smart City

Kapitał ludzki fundamentem inteligencji miasta

Profesor Szołtysek podkreśla, że to kapitał ludzki, a nie technologia, jest prawdziwym fundamentem inteligentnego miasta. Im wyższy kapitał społeczny, tym potencjalnie większa inteligencja miasta. To od ludzi, ich postaw i zaangażowania, zaczyna się smart city.

Miasto jako Kreator Zachowań

Miasto kreatorem zachowań mieszkańców?

Miasto, jako umowa społeczno-przestrzenna, ma możliwość wpływania na zachowania mieszkańców poprzez ustalanie norm, kontrolę i system nagród i kar. Jednak najskuteczniejszą metodą nie jest „kij i marchewka”, lecz kształtowanie poglądów i przekonań, kreowanie mody na pożądane zachowania.

W kontekście komunikacji miejskiej, profesor Szołtysek podkreśla, że miasto powinno zachęcać mieszkańców do korzystania z transportu publicznego i promować zrównoważone formy mobilności, dążąc do tego, by takie wybory wypływały z wewnętrznego przekonania mieszkańców. Ważne: Edukacja i informacja są kluczowe w procesie zmiany nawyków.

Przyszłość Transportu Miejskiego

Przyszłość transportu w miastach: mniej miejsca dla samochodów?

Profesor Szołtysek wyraża przekonanie, że w przyszłości w miastach będzie coraz mniej miejsca dla prywatnych samochodów. To „nieuchronny kierunek rozwoju”. Choć samochód jest symbolem statusu i komfortu, z punktu widzenia miasta jako całości, transport zbiorowy jest bardziej efektywny i ekologiczny.

Mądre miasta powinny dążyć do integracji transportu zbiorowego i indywidualnego, stawiając na rozwój tego pierwszego. Inwestycje w jakość komunikacji publicznej, choć nie zniechęcą wszystkich kierowców, są krokiem w stronę zrównoważonej mobilności miejskiej. Pamiętajmy: Infrastruktura rowerowa i piesza również odgrywa kluczową rolę.

Miasto dla Pieszych – Idea czy Konieczność?

Miasto dla pieszych: Idea czy rzeczywistość?

W kontekście dynamicznego rozwoju miast, profesor Szołtysek zwraca uwagę na koncepcję miasta dla pieszych. Współczesne miasta ponowoczesne często charakteryzują się anonimowością, brakiem relacji międzyludzkich i utratą lokalnej tożsamości. Koncepcja miasta dla pieszych stwarza szansę na przezwyciężenie tych negatywnych trendów.

Miasto przyjazne pieszym to przestrzeń, która zachęca do zatrzymania się, kontemplacji, rozmowy i budowania relacji. To miasto, które tworzy warunki do zwiększania poziomu i jakości życia mieszkańców. Kluczowe: Przestrzeń publiczna dostępna dla wszystkich i bezpieczna.

Profesor Szołtysek, wraz z prof. Haliną Brdulak i prof. Sabiną Kauf, w książce „Miasta dla pieszych. Idea czy rzeczywistość” dowodzi, że budowanie miasta dla pieszych to nie tylko idea, ale i wymóg rzeczywistości, szczególnie istotny w kontekście miast ponowoczesnych.

Książka „Miasta dla pieszych. Idea czy rzeczywistość” analizuje kompleksowo wyzwania i możliwości związane z kształtowaniem przestrzeni miejskiej przyjaznej pieszym. Autorzy: Prof. Jacek Szołtysek, Prof. Halina Brdulak, Prof. Sabina Kauf.

Główne tezy
Miasto dla pieszych to odpowiedź na wyzwania współczesnej urbanizacji.
Konieczność integracji idei miasta dla pieszych z koncepcją smart city.
Recenzja książki w Urbanistyka.info

Przestrzeń Publiczna – Serce Smart City

Przestrzeń publiczna sercem inteligentnego miasta

Przestrzeń publiczna odgrywa kluczową rolę w koncepcji miasta dla pieszych i inteligentnego miasta w ujęciu kontemplacyjnym. Jest to przestrzeń dostępna dla wszystkich, jednocząca mieszkańców i sprzyjająca dialogowi. Pamiętajmy: Dostępność i inkluzywność przestrzeni publicznej to podstawa.

Profesor Szołtysek postrzega przestrzeń publiczną jako „producenta czasu”, miejsca, gdzie ludzie mogą się zatrzymać, spotkać i nawiązać relacje. Tworzenie i dbanie o przestrzenie publiczne jest oznaką inteligencji miasta i kluczowym elementem budowania spójności społecznej.

Logistyka w Mieście Przyjaznym Pieszym

Logistyka w mieście dla pieszych

Logistyka miejska, w kontekście miasta dla pieszych, powinna koncentrować się na optymalizacji przepływów – zarówno ludzi, jak i towarów – w sposób zrównoważony i uwzględniający różne potrzeby i interesy. Chodzi o godzenie interesów pieszych, rowerzystów, użytkowników transportu publicznego i kierowców, minimalizując konflikty o przestrzeń miejską. Warto podkreślić: Integracja różnych środków transportu i planowanie przestrzenne są kluczowe.

Interesy uczestników ruchu w kontekście logistyki miejskiejŹródło: Opracowanie własne
Uczestnik ruchu Priorytet logistyczny
Piesi Bezpieczeństwo Maksymalizacja bezpieczeństwa i komfortu
Dostępność Łatwy dostęp do usług i przestrzeni publicznych
Kierowcy Płynność ruchu Optymalizacja przepustowości sieci drogowej
Dostępność parkingów Zapewnienie odpowiedniej liczby miejsc parkingowych

Przyjazna i Bezpieczna Przestrzeń Publiczna

Przestrzeń publiczna: Przyjazna i bezpieczna

Idealna przestrzeń publiczna w inteligentnym mieście powinna być przede wszystkim przyjazna i bezpieczna. Bezpieczna w sensie fizycznym, prawnym i emocjonalnym, a przyjazna, czyli zachęcająca do przebywania w niej, interakcji i dialogu. Podsumowując: Bezpieczeństwo i przyjazność to fundamenty dobrze funkcjonującej przestrzeni publicznej.

Takie przestrzenie sprzyjają budowaniu zaufania, współodpowiedzialności i akceptacji różnorodności, co w efekcie przekłada się na wyższą jakość życia w mieście. Warto pamiętać: Przestrzeń publiczna to odzwierciedlenie kondycji społecznej miasta.

Przestrzeń Miejska a Przemiany Społeczno-Polityczne

Przemiany społeczno-polityczne a przestrzeń miejska

Przemiany społeczno-polityczne i ekonomiczne mają bezpośredni wpływ na przestrzeń miejską. Pogorszenie sytuacji społecznej i spójności może prowadzić do negatywnych zjawisk w przestrzeni publicznej, czego przykładem są manifestacje i kontrmanifestacje. Niestety: Polaryzacja społeczna znajduje odzwierciedlenie w przestrzeni publicznej.

Ograniczanie „publiczności” przestrzeni publicznej jest niepokojącym sygnałem. Przestrzenie publiczne, w inteligentnych miastach, powinny stanowić przeciwwagę dla polaryzacji i populizmu, gwarantując demokrację lokalną i zadowolenie mieszkańców z jakości życia. Koniec rozważań.

Prof. Jacek Szołtysek – profesor zwyczajny nauk ekonomicznych, kierownik Katedry Logistyki Społecznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Czym jest inteligentne miasto?

Inteligentne miasto jest definiowane na dwa sposoby. W nurcie kontemplacyjnym to naturalne połączenie przestrzeni i ludzi. W nurcie technologicznym, to miasto wykorzystujące technologie, Internet Rzeczy i innowacje dla dynamicznego rozwoju i poprawy życia mieszkańców.

Jaki jest najważniejszy czynnik w inteligentnym mieście: technologia czy ludzie?

Profesor Szołtysek podkreśla, że kluczowe jest zachowanie równowagi. Chociaż technologia jest ważna, to kapitał ludzki i potrzeby mieszkańców powinny być najważniejsze. Technologia nie może stać się celem samym w sobie.

Czy inteligentne miasta wiążą się z ryzykiem inwigilacji?

Tak, rozwój technologii w miastach zwiększa ryzyko inwigilacji poprzez systemy monitoringu i zbierania danych. Ważna jest transparentność tych systemów i ochrona danych osobowych, aby uniknąć nadmiernej kontroli i zachować zaufanie mieszkańców.

Jaką rolę odgrywa kapitał ludzki w inteligentnym mieście?

Kapitał ludzki, a nie technologia, jest fundamentem inteligencji miasta. Wysoki kapitał społeczny, postawy i zaangażowanie mieszkańców są kluczowe dla rozwoju inteligentnego miasta.

Czy miasto może kształtować zachowania mieszkańców?

Tak, miasto jako umowa społeczno-przestrzenna wpływa na zachowania mieszkańców. Najskuteczniejsze jest kształtowanie poglądów i przekonań, promowanie pożądanych zachowań, np. korzystania z transportu publicznego, poprzez edukację i informację.

Jaka jest przyszłość transportu w inteligentnych miastach?

Przyszłość transportu w miastach to mniej miejsca dla samochodów prywatnych. Rozwój powinien iść w kierunku transportu zbiorowego, zrównoważonej mobilności, infrastruktury rowerowej i pieszej.

Co to jest miasto dla pieszych i czy to realna koncepcja?

Miasto dla pieszych to koncepcja przestrzeni miejskiej przyjaznej pieszym, zachęcającej do interakcji, budowania relacji i poprawy jakości życia. Profesor Szołtysek uważa, że to nie tylko idea, ale wręcz wymóg współczesnych miast ponowoczesnych.

Jaką rolę pełni przestrzeń publiczna w inteligentnym mieście?

Przestrzeń publiczna jest sercem inteligentnego miasta, miejscem dostępnym dla wszystkich, sprzyjającym dialogowi i integracji mieszkańców. Jest kluczowa dla budowania spójności społecznej i postrzegana jako 'producent czasu’.

Jak logistyka miejska funkcjonuje w mieście dla pieszych?

Logistyka w mieście dla pieszych powinna optymalizować przepływy ludzi i towarów w sposób zrównoważony, godząc interesy różnych grup użytkowników przestrzeni miejskiej, takich jak piesi, rowerzyści i kierowcy. Kluczowa jest integracja różnych środków transportu i planowanie przestrzenne.

Co charakteryzuje przyjazną i bezpieczną przestrzeń publiczną?

Idealna przestrzeń publiczna w inteligentnym mieście powinna być bezpieczna fizycznie, prawnie i emocjonalnie, a także przyjazna, zachęcająca do przebywania i interakcji. Bezpieczeństwo i przyjazność są fundamentami dobrze funkcjonującej przestrzeni publicznej.

Jak przemiany społeczno-polityczne wpływają na przestrzeń miejską?

Przemiany społeczno-polityczne i ekonomiczne mają bezpośredni wpływ na przestrzeń miejską. Polaryzacja społeczna może negatywnie odbijać się w przestrzeni publicznej, ograniczając jej 'publiczność’. Inteligentne miasta powinny dążyć do tego, by przestrzeń publiczna była przeciwwagą dla polaryzacji i populizmu.

Comments

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *